Arjantin << Ülkeler << Buradadir.com | Arjantin Buradadır - www.arjantin.buradadir.com - buradadir.com

Arjantin, Güney Amerika'nın ikinci büyük ülkesidir.

Tarihi: 16. yüzyıldan itibaren İspanyollar, Peru, Şili ve Paraguay'dan Arjantin'e gelerek yerleşmişlerdir. 1800'lü yılların başında Arjantin, İspanya egemenliğinden ayrılarak bağımsızlığını ilân etmiştir. 1916-1930 yılları arasında demokrasi ile idare edilen ülke yönetimine silâhlı kuvvetler el koymuştur.

Bir halk lideri olan Juan Domingo Peron, 1946'da başkan olmuş, ülkede sosyal reformlar yapılmış ve ekonomik istikrarı sağlamıştır. 1955'te görevden uzaklaştırılan Peron, 1973'te ülkeye tekrar çağrıldıktan bir yıl sonra vefat etmiş ve ülkenin yönetimini karısı İsabel Peron üstlenmiştir. Ancak Peron dönemi, 1976'da bir darbe ile son bulmuştur. 7 yıl cunta döneminin ardından Cumhuriyet kurulmuştur.

Yüzey şekilleri: ülkede, kuzey-güney yönünde uzanan And dağları engebeli ve yüksektir. Doğuda Atlas Okyanusu'na dökülen nehirlerin geçtiği alçak düzlükler yer alır. Derin vadilerle yarılmış ve geniş platoların bulunduğu And dağları, birkaç sıra hâlinde uzanır. Şiddetli erozyona uğrayan And dağlarından taşınan topraklar, doğudaki sahalarda birikerek buradaki ovaların oluşumunu sağlamıştır. Bu dağ kuşağında yükseklik 5000-6000 m'yi aşar ve içinde tuzlu bataklık ve göllerin olduğu geniş düzlüklere de rastlanılır. Bu dağlarda yüksekliği 7000 m'ye yaklaşan genç volkan konileri de bulunur.(zirve 6959 m ile Aconcagua dağıdır).

Arjantin'in büyük ovaları, güneyde Pampa ve Chaco (Şako)'dur. Bu ovalar batıda And dağlarının eteklerine dayanır. Burası Arjantin'in Mezopotamyası sayılır. Tropikal savanlar, orman ve otlaklarla kaplıdır. Güneyde otlaklarla kaplı Arjantin Pampaları yer alır. Burada 500 m'yi aşan platoların bulunduğu Patagonya Bölgesi'ne geçilir. Buranın güneyinde fokların yaşadığı, yer yer buzlarla kaplı kayalık kıyılar ve Macellan Boğazı uzanır. Boğazın güneyinde Tierra del Fuego adası bulunur. Buranın güneyinde 2. bir kanal olan Beagle Kanalı'na geçilir. Güney Amerika'da Amazon'dan sonra en büyük nehir olan Parana, kıyısında Buenos Aires'in yer aldığı Rio de la Plata Körfezi'ne dökülür. Bol miktarda kil gibi yüzey halde malzemenin taşıyan bu nehir, Plata Körfezi'ni denize girilemeyecek kadar bulanık bir hâle sokmaktadır. Debisi yüksek ve yatağı geniş olan Parana nehri üzerinde iç kısımlara kadar sokulan büyük tonajlı gemilerle taşımacılık yapılır.

İklimi ve bitki örtüsü: Ülkenin iklimini yükseklik ve coğrafî konum tayin eder. Güneydeki soğuk hava ile kuzeydeki sıcak (tropikal) havanın karşılaşması yağışlara yol açar. Ülkenin orta bölümünü oluşturan Chaco (Şako) Bölgesi az yağış almakta (500-1000 mm) olup kurak tropikal iklim etkilidir. Burada savan ve çalılar, doğal örtüyü oluşturur. Pampa bölgesinin doğu kesiminde nemli subtropikal iklim etkili olup bütün yıl yağışlı geçer. Pampaların iç kısmına ve And dağlarına doğru yağış azalmasına bağlı olarak başlayan yarıkurak sahalarda bozkırlar görülür. Ülkenin güney kesiminde sıcaklık düşer, ancak yağış artar ve bütün mevsimler yağışlı geçer. And dağlarında çoğunlukla dikenli çalılar ve kalın saplı ve yapraklı otlar görülür.

Nüfusu ve yerleşmesi: Arjantin, son asırlarda nüfusu artan bir ülkedir. Daha önce ülkede üç ayrı gruptan oluşan ve sayıları birkaç yüz bini bulan yerliler yaşıyordu. 18. yüzyılın sonlarına doğru İspanyollar, Buenos Aires'e yerleşmişlerdir. Daha sonra ülkeye Avrupa'dan göç dalgası gelmeye başlamış ve İtalyanlar, Ruslar ve Almanlar yerleşmişlerdir, ülke nüfusunun % 92'si Avrupa, % 3'ü yerli kökenlidir, ülke, Güney Amerika'da Brezilya'dan sonra en fazla nüfusa sahiptir. Nüfusun yoğun olduğu bölge, Plata Körfezi ve Parana nehrinin aşağı havzasıdır, ülkede kent nüfusu, kırsal nüfustan fazladır. Kentleşme ve kent nüfusu, Arjantin toplumunun en önemli temel özelliğini oluşturur. Yerli halk, kuzeybatıda And dağlarının eteklerinde ve güney Patagonya'nın bozkırlarında yaşar, ülkenin önemli kentleri; 1536'da kurulan başkent Buenos Aires, La Mantanza, Rosario ve Cordoba (Kardoba)'dır. Kentler, İspanyol mimarisine özgü binaların bulunduğu kentler son derece modern bir görünümdedir.

Ekonomisi: Arjantin, geniş otlaklara ve verimli topraklara sahiptir. Bu nedenle ilk zamanlar ülkenin ekonomisi hayvancılığa dayanıyordu. Daha sonra otlak sahalarının yer yer tarıma açılmasıyla özellikle tahıl üretimi artmaya başlamıştır. Ülkenin güneyinde petrol yataklarının bulunması ve tarımda reformların yapılması, ekonomik yönden gelişmeyi sağlamıştır.

ülkenin % 13'ü tarım alanlarıyla, yaklaşık yarısı otlaklarla ve beşte biri de ormanlarla kaplıdır. Faal nüfusun % 11 'i tarımda çalışır. Önemli tarım ürünleri; buğday, mısır, arpa, çavdar, yulaf ve darıdır. Pampa sahasında tütün, pamuk, şeker kamışı ve çay, üretilir. Ayrıca ayçiçeği, soya fasulyesi ve yer fıstığı da yetiştirilir. Bu ürünler, ülkenin ihtiyacını karşıladığı gibi ihraç da edilir. Pampa sahasındaki çayır ve otlak alanları, hayvancılığın gelişmesini sağlamıştır. Sığır (50 milyon baş), koyun ve keçi beslenir. Bol miktarda et, süt ürünleri ve yün elde edilir. Atlas Okyanusu kıyısında ve akarsular boyunca önemli miktarda balık avlanır.

Ülke maden yatakları yönünden zengin sayılır. Demir, uranyum, çinko, kalay, kurşun ve manganez yatakları henüz yeterince işletilememektedir. Ayrıca önemli doğal gaz ve petrol yataklarına sahiptir. Arjantin'de; uçak, traktör, motor, otomobil ve ticarî taşıt üretilir. Bol miktarda elde edilen tarım ürünlerine bağlı olarak gıda ve tekstil (yünlü ve pamuklu dokuma) sanayii gelişmiştir. Metal sanayii kolunda demir-çelik, kurşun, çinko ile alüminyum üretilir. Kimya sanayii kolunda ise gübre, asit, lâstik ve kâğıt üretimi yapılır.

Ticaret yaptığı ülkelerin başında ABD, Brezilya, Almanya, İtalya , Çin, Fransa ve Japonya gelir. İhraç ürünlerini; tahıl, çay, yağlı tohumlu bitkiler, hayvansal ürünler, gıda, tekstil ve deri oluşturur. Dış ödemeler dengesi pozitif bilanço vermektedir.

Arjantin ile Türkiye arasındaki ilişkiler son yıllarda gelişmeye başlamıştır. Türkiye, Arjantin'den ayçiçeği tohumu, demir-çelik, gaz ve petrol taşıyan borular, pamuk, ham soya yağı, mısır yağı, buğday ve kereste almaktadır. Bu ülkeye kamyon ve otobüs lâstiği, oluklu mukavva, taşıt karoserleri ve kimyon, kekik, tütün, kuru incir satmaktadır.